Lezing

3 december 2005

On Rhetoric (taal en nieuwe oorlogsvoering)

Vanuit het gegeven dat “arrogantie zich aan de taal opdringt” (Roland Barthes) komt het assertieve karakter van taal duidelijker en gewelddadiger naar voren in tijden van oorlog, en dit nog het meeste in wat als de ‘oorlog met propaganda’ kan worden benoemd. De syntaxis van woorden, terminologieën of interpretaties die betrekking hebben op de manier waarop oorlogen en politieke conflicten worden gepresenteerd, wordt opgelegd en gelegitimeerd door de dominante machthebbers, terwijl de complexiteit van het fenomeen en de concepten die met oorlog te maken hebben, worden onderdrukt. Als wij simplistische uitdrukkingen horen zoals ‘as van het kwaad’, ‘oorlog tegen terreur (of terrorisme)’ of ‘veiligheidsmuur’, dan staan we voor de keuze om door deze eufemismen te worden verleid en onverschillig te worden tegenover hun verborgen betekenissen, of om toe te geven aan de impuls om de betekeniscontexten van dergelijke termen af te wijzen en ter discussie te stellen. Verder kunnen we er niet aan voorbijgaan dat achter de bedrieglijke taal van de macht, vaak de verdrongen uitspraken schuilgaan van mensen die door de macht vervreemd worden, die naar de marge en de periferie worden verbannen. Tegen de regulerende en mensen-buitensluitende politiek van de retoriek in, pogen kunstenaars en intellectuelen de nuances van de taal, haar gecensureerde of verborgen betekenissen, nieuw leven in te blazen en licht te werpen op complexe connotaties, definities open te breken en manipulatieve strategieën te onthullen. Dit is de context waarin wij uiteenlopende methodologische initiatieven zullen presenteren en bespreken, met kunstenaars Ayreen Anastas en Rene Gabri, en met theoreticus Bregje van Eekelen; dit gebeurt via de lens van hun werkpraktijk—van het reconstrueren van nieuwe woordenboeken, of het maken van een hoorspel voor radio, tot het organiseren van een reeks van opeenvolgende discussies en lezingen over militaire conflicten, oorlogen en rampen van over de hele wereld.

suggesties uit het archief

Tentoonstelling

4-18 juli 2019

Futures Without

Van 4–18 juli 2019 host BAK, basis voor actuele kunst de HKU MA Fine Art afstudeertentoonstelling Futures Without.

Serie

10 maart 2019–05 januari 2020

BAK, basis voor…

In de serie BAK, basis voor… gaat BAK de samenwerking aan met andere organisaties om zo samen te werken aan gedeelde urgenties en het ontwikkelen van proposities voor andere vormen van samenzijn, ‘being together otherwise’. De serie is onderdeel van de voorbereidingsfase van het tentoonstellingsproject Trainings for the Not-Yet, dat vanaf september 2019 wordt georganiseerd bij BAK in samenwerking met kunstenaar Jeanne van Heeswijk.

14 september 2019–05 januari 2020

Trainings for the Not-Yet

BAK presenteert vanaf september 2019 samen met kunstenaar Jeanne van Heeswijk het project Trainings for the Not-Yet. Het project bestaat uit een tentoonstelling als een serie ‘community learnings’, performatieve workshops, kunstwerken, leerobjecten en gesprekken. Voor dit project wordt er intensief samengewerkt met (inter)nationale kunstenaars, theoretici en activisten en initiatieven en gemeenschappen die (voornamelijk) in Utrecht gevestigd zijn.

Educatieprogramma

23 september–28 oktober 2019

Cursus: Art and Politics (BAK Public Studies)

Van 23 september tot en met 28 oktober 2019 organiseert BAK de cursus ‘Art and Politics’. In zes wekelijkse sessies leren deelnemers op een toegankelijke manier hoe actuele kunst zich verhoudt tot het politieke. De cursus wordt gegeven door Maria Hlavajova, de algemeen en artistiek directeur van BAK. Deadline voor aanmeldingen: 17 september 2019.