Lezing

12 november 2005

On Documenting (waarheid en politiek)

https://www.youtube.com/watch?v=dNkLm9s6cx4&list=PLKRIMgiirxA7aT11arzChimn9V6bws2v8&index=2&t=0s

“I’ve been told that it’s a documentary, but I don’t know the meaning of that word,” zei Jean-Luc Godard ooit met betrekking tot een van zijn ’documentaire-achtige’ films. Deze op het eerste gezicht simpele opmerking raakt de complexiteit van documentaire aanpak binnen de beeldende kunst productie. Men wordt bovendien geconfronteerd met een paradoxale situatie: terwijl wij gewend zijn aan de post-structuralistische ontkenning van waarheid, ervaren wij tevens de groeiende tendens in de hedendaagse kunst om documentairemethoden, ’documentarisme’, te hanteren. Gezien het feit dat de definitie van documentaire luidt: “het presenteren van feiten op een objectieve manier, zonder deze te redigeren of fictioneel materiaal in te voegen” wordt juist vanwege het subjectieve en retorische karakter van kunst het gebruik van documentaire elementen in de kunst onvermijdelijk geproblematiseerd. Binnen deze context wordt de eerdergenoemde complexiteit duidelijk: kunnen we het woord ’document’ nog wel in zijn praktische betekenis gebruiken? Waarom ’documenteren’ in plaats van ’opvoeren’? Welk type kennis—buiten feiten en waarheden—wordt door kunst met een documentaire-inslag geproduceerd? Als kunst niet pretendeert objectief te zijn, hoe gaat kunst dan om met de gegeven of gevonden documenten? Welke effecten bereikt zij dan? En, een cruciale vraag: brengt dit type productie een bepaalde politieke verantwoordelijkheid met zich mee? Vooral met betrekking tot het onderwerp oorlog zullen cultuurcriticus Boris Buden, filmmaker en theoreticus Hito Steyerl en kunstenaar Renzo Martens verschillende voorbeelden presenteren van het gebruik van documenten—ook uit hun eigen werkpraktijk—en deze kwesties kritisch interpreteren.

suggesties uit het archief

Tentoonstelling

4-18 juli 2019

Futures Without

Van 4–18 juli 2019 host BAK, basis voor actuele kunst de HKU MA Fine Art afstudeertentoonstelling Futures Without.

Serie

10 maart 2019–05 januari 2020

BAK, basis voor…

In de serie BAK, basis voor… gaat BAK de samenwerking aan met andere organisaties om zo samen te werken aan gedeelde urgenties en het ontwikkelen van proposities voor andere vormen van samenzijn, ‘being together otherwise’. De serie is onderdeel van de voorbereidingsfase van het tentoonstellingsproject Trainings for the Not-Yet, dat vanaf september 2019 wordt georganiseerd bij BAK in samenwerking met kunstenaar Jeanne van Heeswijk.

14 september 2019–05 januari 2020

Trainings for the Not-Yet

BAK presenteert vanaf september 2019 samen met kunstenaar Jeanne van Heeswijk het project Trainings for the Not-Yet. Het project bestaat uit een tentoonstelling als een serie ‘community learnings’, performatieve workshops, kunstwerken, leerobjecten en gesprekken. Voor dit project wordt er intensief samengewerkt met (inter)nationale kunstenaars, theoretici en activisten en initiatieven en gemeenschappen die (voornamelijk) in Utrecht gevestigd zijn.

Educatieprogramma

23 september–28 oktober 2019

Cursus: Art and Politics (BAK Public Studies)

Van 23 september tot en met 28 oktober 2019 organiseert BAK de cursus ‘Art and Politics’. In zes wekelijkse sessies leren deelnemers op een toegankelijke manier hoe actuele kunst zich verhoudt tot het politieke. De cursus wordt gegeven door Maria Hlavajova, de algemeen en artistiek directeur van BAK. Deadline voor aanmeldingen: 17 september 2019.