Tentoonstelling

10 februari–15 april 2018

Matthijs de Bruijne: Compromiso Político

Met ook werk van Jeremy Deller, Piero Gilardi en Mierle Laderman Ukeles

Opening: 10 februari 2018, 17.00

  • Installatiefoto tentoonstelling Matthijs de Bruijne: Compromiso Político bij BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht, 2018. Foto: Tom Janssen

  • Matthijs de Bruijne, Liquidacion.org, 2005, installatiefoto tentoonstelling Matthijs de Bruijne: Compromiso Político bij BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht, 2018. Foto: Tom Janssen

  • Matthijs de Bruijne, El Comedor, 2005, installatiefoto tentoonstelling Matthijs de Bruijne: Compromiso Político bij BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht, 2018. Foto: Tom Janssen

  • 2. Matthijs de Bruijne met Detour (Marnix de Klerk en Nina Mathijsen), Het Afvalmuseum, 2011, installatiefoto tentoonstelling Matthijs de Bruijne: Compromiso Político bij BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht, 2018. Foto: Tom Janssen

  • Mierle Laderman Ukules, Touch Sanitation Performance, 1979–1980, 21 archieffoto’s. Foto: Robin Holland, courtesy Ronald Feldman Fine Arts

Bij BAK, basis voor actuele kunst in Utrecht presenteren wij Matthijs de Bruijne: Compromiso Político, de eerste tentoonstelling in ons nieuwe gebouw. De tentoonstelling bevat werk van De Bruijne alsook van Jeremy Deller, Piero Gilardi en Mierle Laderman Ukeles. Het vindt plaats in een geïmproviseerde omgeving te midden van de renovatie van ons gebouw, zodat we de ervaring van de transformatie kunnen delen met het publiek.

De Bruijne bevraagt voortdurend de grenzen van het kunstveld door middel van op proces gebaseerde, politiek-artistieke experimenten met meervoudig auteurschap. Al meer dan vijftien jaar ontwikkelt hij zijn artistieke praktijk in uiteenlopende sociale contexten en gaat hij langdurige samenwerkingen aan met sociale bewegingen, groepen en organisaties die buiten de traditionele kunstinstellingen staan. Na zijn werk in Argentinië (begin jaren 2000) en China (2007–2008) startte De Bruijne een grootschalige en langdurige samenwerking met de Vakbond van Schoonmakers FNV. Een groot deel van Matthijs de Bruijne: Compromiso Político is gewijd aan deze samenwerking (2011–heden) en analyseert manieren om kunst en sociale strijd samen te brengen. In de tentoonstelling wordt gezocht naar verbindingen tussen artistieke praktijk en politieke basisbewegingen in de gedeelde onderliggende ervaring van precariteit; in vormen van representatie en protest; en in het verlangen naar nieuwe beelden en verbeeldingen die werken naar sociale rechtvaardigheid.

De titel van de tentoonstelling, Compromiso Político, is een voorstel om het idioom ‘sociaal geëngageerde kunst’ en de compromissen waartoe deze uitdrukking vaak leidt te omzeilen. In dergelijke kunst circuleren de talen en vormen van sociale strijd vrijwel uitsluitend binnen het domein van de artistieke canon. Compromiso betekent in het Spaans een toewijding en verplichting, een toewijding aan zowel politiek als kunst. De Bruijne verklaart: “een compromiso político is een manier om naar hetzelfde politieke doel toe te werken en samen te werken als deel van zowel de beweging als het instituut kunst. Hiermee staat het in contrast met de vrijblijvendheid van sociaal geëngageerde kunst.”

Met de werken van Deller, Gilardi en Laderman Ukeles gaat de tentoonstelling verder in op verschillende onderwerpen. Gilardi’s werken verkennen het idee van protest en de manier waarop kunstenaars de potentie hiervan kunnen vormgeven. Deller duikt in het hedendaags fenomeen van het nulurencontract dat hij ziet als een nieuwe barbarisering van arbeid. In Touch Sanitation (1979–1980) reflecteert Laderman Ukeles op de jaren die zij als artist-in-residence heeft doorgebracht bij de New York Department of Sanitation. Dit werk is van cruciaal belang in de genealogie van De Bruijne’s praktijk. Het belicht zijn pogingen om de gemeenschappelijke ruimte van schoonmakers, huishoudelijk werkers en kunstenaars te definiëren als een collectieve ruimte van aandacht, waarin de machtsrelaties die het leven domineren op andere wijze verbeeld en belichaamd kunnen worden.

Een filmprogramma met kunstenaarsfilms complementeert Matthijs de Bruijne: Compromiso Político iedere zaterdag en zondag tijdens de tentoonstelling (uitgezonderd 17 maart en 1 april), van 14.00–17.00 uur in het auditorium van BAK. Het programma bestaat uit De Bruijne’s film Het Museum van De Straat (2013); historische documentatie van Laderman Ukeles’ performances Touch Sanitation (1979–1980), New York en Vuilniswagendans (1985), Rotterdam; en Dellers muzikale documentaire Promotional Film for All that is Solid Melts into Air (2014). Entree voor iedere filmvertoning is gratis voor bezoekers die entree voor de tentoonstelling hebben betaald.

Teksten van kunstenaar Graciela Carnevale, onderzoeker en NGO-werker Lin Zhibin en een gesprek tussen de president en vice-president van de Vakbond van Schoonmakers FNV, Khadija Hyati en Tim Edwards ‒ Matthijs de Bruijne’s samenwerkingspartners bij verscheidene projecten ‒ zijn beschikbaar in de tentoonstelling.

Aansluitend hierop wijdt onze Utrechtse mediapartner Stranded FM—Unconventional Online Radio zendtijd aan de tentoonstelling. Op 16 februari van 18.00–20.00 uur wordt het audiostuk Radio Den Dolder (2004) van De Bruijne uitgezonden samen met een introductie en muziekselectie, 10 Porciones (10 Porties) door de kunstenaar. Op 24 januari van 15.00–16.00 uur bespreken de kunstenaar en BAK’s curator Matteo Lucchetti live de tentoonstelling. Bezoek www.stranded.fm of Stranded FMs Facebook-pagina om de uitzendingen te volgen of de opnames te beluisteren.

Tijdens de tentoonstelling gebruikt de Vakbond van Schoonmakers FNV het gebouw voor bijeenkomsten.

Deze tentoonstelling is gecureerd door BAK-curator Matteo Lucchetti.

We willen graag onze dank uiten aan Ronald Feldman Fine Arts, Inc., New York en Museum Catharijneconvent, Utrecht, voor hun hulp bij deze tentoonstelling. Ook dank aan The Modern Institute, Glasgow en Fondazione Centro Studi Piero Gilardi, Turijn.

Matthijs de Bruijne: Compromiso Político vormt onderdeel van het langlopende onderzoekstraject Propositions for Non-Fascist Living (2017–2020).

Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door financiële bijdragen van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Gemeente Utrecht.

Download het persbericht

Mede mogelijk gemaakt door

suggesties uit het archief

Filmvertoning

rondleiding

Filmvertoning

Performatieve conferentie

30 juni–01 juli 2018

Propositions #6: The Temporary Institute for the Contemporary

Als afsluiting van een levendig en inspirerend 2017/2018 pilotjaar van het BAK Fellowshipprogramma organiseert BAK Propositions #6: The Temporary Institute for the Contemporary. Door middel van gesprekken, lezingen en performances delen de BAK Fellows inzichten uit hun onderzoekstraject, evenals hun gemeenschappelijke “collectief woordenboekproject”.

Performance

Rondleiding

Leesgroep

24 mei 2018, 17.30-20.00

Bezoek Eerste persoon meervoud met: mister Motley

In het kader van de tentoonstelling Eerste persoon meervoud: empathie, intimiteit, ironie en woede nodigt BAK een diverse groep personen en organisaties uit om hun eigen perspectieven op de tentoonstelling te geven. Op donderdag 24 mei 2018 organiseert het online kunsttijdschrift mister Motley een leesgroep waarin ze verbanden leggen tussen de thema’s uit de tentoonstelling en enkele artikelen uit hun Tendens-serie.

Workshop

Performatieve conferentie

25 november 2017

Assemblism

Propositions #2

Propositions #2: Assemblism is een dagvullende bijeenkomst in reactie op de opkomst van een nieuwe autoritaire wereldorde, en op de miljoenen mensen die hiertegen in verzet komen in bevrijde autonome zones, bezette gebouwen, pleinen, gevangenissen en culturele ruimtes en gezamenlijk een egalitaire maatschappij opeisen.