Lezing

2 december 2006

Inter-discipline or Non-discipline?

Kunstenaars verlaten zich tegenwoordig minder dan ooit op de klassieke opleiding die in vroeger tijden bepalend was voor hun kunstenaarschap. In toenemende mate maken kunstenaars gebruik van onderzoeksmateriaal, hebben zij wetenschap van en werken samen met andere disciplines en gebruiken ze een grote verscheidenheid aan media. Als gevolg hiervan worden complexe kunstwerken gecreëerd die vaak het domein van de louter visuele taal ontstijgen en uiteenlopende disciplinaire invloeden, perspectieven en ideeën bevatten. Tegelijkertijd lijken veel kunstenaars met name te worden aangetrokken door filosofische of theoretische teksten, die op hun beurt hun werk beïnvloeden. In plaats van binnen de disciplinaire grenzen te werken, herdefinieert de hedendaagse beeldende kunst zichzelf voortdurend via complexe ‘interdisciplinaire’ werkwijzen.

In het licht van deze ontwikkelingen is de vraag wat het voorvoegsel ‘inter-’ nu eigenlijk betekent voor de relatie tussen kunst en andere kennisdomeinen of vakgebieden (zoals architectuur, geschiedenis, wetenschap of sociologie) een belangrijk punt van discussie. Worden uitwisselingen tussen kunst en meer ‘traditionele’ kennisdomeinen gekenmerkt door symbiose en creativiteit of door vijandschap en wederzijds wantrouwen? Wanneer kunstenaars werken met specialisten, of informatie putten uit specifieke gebieden buiten het domein van de kunst, bestaat de kans dat het resultaat wordt beschouwd als een ‘amateuristische’ verkenning van een onderwerp die minder geloofwaardig is dan het oorspronkelijke materiaal. Aan de andere kant hoeft de kunstpraktijk zich niet te houden aan de rigide regels en strikte methodologische voorschriften die voor veel andere disciplines essentieel zijn. Hierdoor wordt een uniek soort kennis geproduceerd en ontstaan nieuwe inzichten die door de rigiditeit en de begrenzingen van de academische wereld vaak worden bemoeilijkt – een fenomeen waar andere disciplines van zouden kunnen leren. ‘Interdisciplinaire’ praktijken in de hedendaagse kunst zouden een vorm van interventie kunnen aangeven die zowel op affiniteit als op exclusiviteit is gebaseerd. Als de veranderlijkheid en de ongedefinieerde grenzen van kunst ‘ongedisciplineerde’ handelingen toestaan (toe-eigening, deconstructie en reconstructie van bepaalde soorten kennis), dan behoudt de kunst het vermogen door de tweedeling van praktijk en theorie heen te breken en nieuwe vormen van kennis te ontwikkelen. Of blijven dit soort methoden slechts ‘bijvoegsels’ van andere disciplines en zal de receptie ervan beperkt blijven tot het gesloten circuit van de elite van de kunstwereld?

Voor meer informatie over het parallelprogramma in samenwerking met NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek), zie www.co-ops.nl.

Programma

Inter-discipline or Non-discipline? gaat in op diverse interpretaties van de zogenaamde interdisciplinaire benadering in de hedendaagse kunst en haar positie binnen andere disciplinaire kennissystemen.

13.00 – 16.00 hrs
Parallelprogramma in samenwerking met NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek); voor meer informatie, zie www.co-ops.nl.

14.00 uur
Discussiegroep

16.00 uur
Lezingen door en discussie met:
Lonnie van Brummelen & Siebren de Haan, kunstenaars, Amsterdam
Mariana Castillo Deball, kunstenaar, Amsterdam/Berlijn/Mexico City
Bruno Latour, filosoof, socioloog, curator, Parijs

19.00 uur
Pauze

20.00 uur
Anne van der Zwaag, kunsthistoricus, introduceert en draagt voor uit een selectie kunstenaarsboeken.

suggesties uit het archief

Symposium

20-21 mei 2023

Ultrasympathetic Ultratranslation: Re-Languaging Justice

Deze driedaagse bijeenkomst ontdekt de ruimte die ontstaat tussen taalgerechtigheid en “ultratranslation.” Het brengt vrienden, academici, activisten, taal werkers, strijders voor sociale rechtvaardigheid en culturele werkers – individuen en collectieven – samen, van hier en elders. Zij zijn degenen/ de mensen? die het alledaagse probleem van taal omvormen tot praktijken van verzet. Door middel van trainingen, optredens, filmvertoningen, presentaties, bijeenkomsten en voorbeelden van betere praktijken van vertalen, interpretatie en conversatie hoopt het symposium nieuwe stromen van relaties open te stellen. Mogelijk zal het symposium er niet in slagen sommige vragen te beantwoorden of een duidelijke analyse neer te zetten. Het zal eerder pogen een om een bewustwording te creëren om taal te verorberen en van binnenuit opnieuw te creëren. Het wijst ons niet op de noodzakelijkheid van taal, maar de noodzakelijkheid van talen- in andere woorden, de vele manieren waarop we zin geven aan de werelden om ons heen.  

Tentoonstelling

1 april, 14.00–27 mei, 23.59 2023

ULTRADEPENDENT PUBLIC SCHOOL

Als een soort vervolg op Trainings for the Not-Yet (2019–2020), samengesteld door BAK en kunstenaar Jeanne van Heeswijk met meerdere collaborateurs in Utrecht en daarbuiten, experimenteert UPS met het idee van een tentoonstelling als een reeks trainingen, dit keer geconfigureerd als de basis van een tijdelijke school. Zeven studieknooppunten hebben maandenlang als faculteitsvertegenwoordigers van UPS outreach en veldwerk verricht om een curriculum samen te stellen dat is gebaseerd op het huidige landschap. 

Tentoonstelling

27 mei 2023

VOLLEDIG PROGRAMMA ULTRADEPENDENT PUBLIC SCHOOL

For the months of April and May 2023, Ultradependent Public School (UPS) will transform BAK, basis voor actuele kunst, into a schoolhouse featuring many trainings and workshops. Below you can find an overview of all the upcoming events.

Field Work

15 februari 2023, 10.00-18.00

ULTRASTUDIO THIRD SESSION 

A series of practical publishing workshops hosted by an active squat and anarchist social center in Amsterdam and organized by the Bookbinding Studio of Sandberg Instituut/Rietveld Academy and Lila Athanasiadou.