Tentoonstelling

02 december 2016–05 februari 2017

Learning Laboratories

  • Bron: Glendon P. Nimnicht & Arthur R. Partridge, Designs for Small High Schools (Greeley, Col.: Educational Planning Service, Colorado State College, 1962), p. 74

Learning Laboratories: Architecture, Instructional Technology, and the Social Production of Pedagogical Space Around 1970 is een onderzoekstentoonstelling en symposium met als doel onderwijskundige verbeeldingen – de vroegere voorstellingen van de toekomst van het onderwijs – te reconstrueren door leerruimtes en kennisomgevingen uit de jaren zestig en zeventig te ontleden. In schril contrast met de huidige crisis in het onderwijs, gekenmerkt door opdeling en afbakening, extreme bezuinigingen en commodificatie, neoliberaal managerisme en een ‘resultaat’-gerichte fetisjering van meetbaarheid, leidden de architectuurprogramma’s en het onderwijskundig onderzoek rond 1970 tot een aantal experimentele bouwprincipes en pedagogische idealen zoals de ‘scholengemeenschap’, de ‘openplanschool’ en de ‘school zonder muren’.

Door middel van een selectie casestudy’s van onderwijsarchitectuur en leertechnologieën uit de periode verkent Learning Laboratories de experimentele belichamingen van verschillende ruimtelijk-pedagogische ideologieën en geeft het een blik op de ontwikkelingen in het ontwerp, de politiek en de psychologie van het onderwijs. Op meerdere manieren blikt de tentoonstelling terug op de antwoorden die met en in het onderwijs zijn geboden op de economische en demografische realiteiten van de naoorlogse generatie. Het biedt diverse lezingen op de nauw verbonden niveaus van (geo)politiek, planologie, onderwijskunde, leertechnologie en architectuur, waarmee het een hulpbron vormt voor de huidige precaire situatie en mogelijkheden toont om anders te leren.

De casestudy’s betreffen onder meer: de Laborschule en de Oberstufen-Kolleg in Bielefeld, beide gebaseerd op het concept van de ‘ontschoolde school’ (onderzoek voorbereid door Gregor Harbusch); televisueel onderwijs, ook bekend als ‘tele-leren’, ontwikkeld in Ivoorkust met als doel de landelijke bevolking in het onderwijssysteem te betrekken; de extraterritoriale ‘pilotscholen’ en nomadische scholen die door guerrillastrijders in Guinee-Bissau tijdens de antikoloniale oorlogen door de Bevrijde Zones werden vervoerd, hier gepresenteerd door Filipa César en Sónia Vaz Borges. Middels fotografie, video en geschreven materiaal worden ook leerprocessen, technologieën en voorzieningen uit verschillende landen als Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Cuba onderzocht in de werken van: Hartmut Bitomsky en Harun Farocki; Darcy Lange; Wendelien van Oldenborgh; en Florian Zeyfang, Alexander Schmoeger en Lisa Schmidt-Colinet. Tussen 1960 en 1980 gepubliceerde tijdschriften, boeken en handleidingen, inclusief rapporten van Educational Facilities Laboratories (Onderwijsvoorzieningen Laboratoria), Schulbauinstitut der Länder (Federaal Instituut voor Scholenbouw) en het Informatiecentrum voor Scholenbouw, vormen een uitgebreide bibliotheek die het onderzoeksmateriaal van de tentoonstelling ontsluit.

Learning Laboratories is ontwikkeld door de in Berlijn gevestigde curator en schrijver Tom Holert en wordt mede mogelijk gemaakt door financiële steun van de Gemeente Utrecht en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De tentoonstelling is ontworpen door Kooperative für Darstellungspolitik, Berlijn en is gerealiseerd in samenwerking met Haus der Kulturen der Welt, Berlijn en het Harun Farocki Institut, Berlijn.

02.12.2016, 17.00–19.00 uur
Opening

04.02.2017
Symposium
The Real Estate of Education

suggesties uit het archief

Tentoonstelling

Filmvertoning

2 mei 2021

Fragments of Repair/Gathering II: The Body’s Legacies, Part 2: The Postcolonial Body (online)

De tweede online gathering van Fragments of Repair/Gatherings, bestaande uit een screening van het werk The Body’s Legacies, Part 2: The Postcolonial Body van Kader Attia (video, 2018, 48 min.), gevolgd door een gesprek tussen Olivier Marboeuf (schrijver, kritisch denker, en curator, Parijs) en Ruth Wilson Gilmore (onderzoeker op gebied van strafrechtelijk abolitionisme en activist, Lissabon).

Publiek programma

Podcast en geluidsinstallatie

17 april–03 juli 2021

Fragments of Repair: Repair & Listen

Gedurende het projectFragments of Repair zal Kader Attia een nieuw werk maken, in de vorm van een twaalfdelige podcast en geluidsinstallatie met als titel Repair & Listen. Het werk is gebaseerd op transculturele epistemologie en levenservaringen, en verkent de idee van ‘herstel’ als een concrete praktijk om de psychologische impact van het leven tijdens een pandemie het hoofd te bieden. De afleveringen van de podcast komen gedurende de looptijd van Fragments of Repair beschikbaar op deze pagina.