Lezing

15 november 2007

Why Dissent is Impossible in Holland

Een Russische anarchist die in de jaren negentig van de vorige eeuw naar Nederland emigreerde, zag het land aanvankelijk als een paradijs van vrijheid. Maar al snel herzag hij zijn mening, nadat hij had ervaren dat zijn pogingen tot nonconformiteit op zodanige wijze werden gekanaliseerd dat alle radicaliteit eruit wegliep. Dit voorbeeld is illustratief voor een breder punt: hoewel de Nederlanders in sommige opzichten afwijkend gedrag tolereren, hebben ze geen eigen woord voor wat in het Engels dissent—een afwijkende mening—wordt genoemd en zijn er maar weinig tradities van duurzame oppositie tegen de staat en de maatschappij. In zijn inleiding tot het thema legt James Kennedy de historische oorzaken hiervan bloot en kijkt hij in het bijzonder naar wat burgerschap in de loop der jaren heeft betekend—en naar wat het niet heeft betekend. De relatieve afwezigheid van een dissent in het Nederlandse openbare leven, met name in relatie tot immigratie en religieuze expressie, wordt besproken in de context van Kennedy’s interpretatie van het begrip ‘actief burgerschap’. Volgens Kennedy genoot Nederland vanaf het begin van de jaren zestig tot halverwege de jaren tachtig de status van gidsland—een land dat andere landen als voorbeeld kon dienen met een publiek leven dat was gebaseerd op een activistisch model van burgerschap. Maar nu Nederland deze status heeft verloren, heeft het grote moeite zijn positie te bepalen tegenover de vraag wat ‘een goede burger’ is (de zorgwekkende herhaling van het refrein ‘Kunnen moslims goede, democratische burgers zijn?’ is hiervan slechts één voorbeeld) en zelfs tegenover de vraag hoe en waar het publieke debat over de manier waarop we samenleven eigenlijk moet plaatsvinden. Als het gaat om de behoefte aan een ‘plek’ voor openbaar debat over deze kwesties en aan meningen die afwijken van de heersende consensus, kunnen kunst en wetenschap de maatschappij deze ruimte dan bieden?

In samenwerking met

suggesties uit het archief

18 september–22 december 2019

Trainingsprogramma Trainings for the Not-Yet

Trainings for the Not-Yet, een project van BAK, basis voor actuele kunst en kunstenaar Jeanne van Heeswijk in samenwerking met vele anderen, bestaat uit een tentoonstelling als een serie van ‘community learnings’, performatieve workshops, kunstwerken, leerobjecten en gesprekken. Het trainingsprogramma van het project bestaat community-to-communitysessies met kunstenaars, activisten, dansers, koks, en meer vinden elke week plaats gedurende het project.

BAK, basis voor...

2 maart 2019, 14.00-17.00

Utrecht for Her: Voices of New Women

BAK, basis voor New Women Connectors

New Women Connectors and BAK, basis voor actuele kunst, Utrecht present the gathering Utrecht for Her: Voices of New Women. Utrecht for Her: Voices of New Women gathers refugee and migrant women from all backgrounds to learn about and share challenges that women newcomers experience, and how to veer these challenges toward solutions for policy and community forums to act upon effectively.

Bijeenkomst

12 april 2019, 14.30-17.00

Let’s Mobilize for a Europe We Want: Voices of New Women

BAK, basis voor New Women Connectors

New Women Connectors en BAK, basis voor actuele kunst presenteren de bijeenkomst Let’s Mobilize for a Europe We Want: Voices of New Women. De bijeenkomst maakt deel uit van de serie BAK, basis voor… waarin BAK de handen ineen slaat met andere organisaties om te werken aan gedeelde urgenties en het gezamenlijk ontwikkelen van voorstellen voor andere vormen van samenzijn: ‘being together otherwise‘.