Educatie

Educatie voor het voortgezet onderwijs

 

Met BAK, basis voor actuele kunst in Utrecht, is het mogelijkheid om professionele kunstenaars de school binnen te halen en mee samen te werken. BAK biedt voor het voortgezet onderwijs verschillende mogelijke programma’s aan die voornamelijk op maat gemaakt worden. Deze pagina biedt een overzicht van mogelijkheden, ter inspiratie voor de scholen; van korte presentaties of performances van kunstenaars voor grotere groepen tot langere samenwerkingen met een kunstenaar met een kleinere groep leerlingen, op locatie en/of bij de tentoonstellingen op de Pauwstraat in Utrecht.

 

Hoe kunst de wereld kan veranderen!

 

Wat is kunst vandaag de dag?

Kunstenaars, betrokken bij BAK, zijn gericht op artistieke projecten waarin wordt nagedacht over kwesties in de maatschappij. Zo worden er alternatieve economische modellen verbeeld, wordt er opnieuw nagedacht over milieukwesties en wordt er geëxperimenteerd met democratische politieke modellen. Onderwerpen die aan de orde komen zijn bijvoorbeeld: migratie, arbeid, uitdagingen met betrekking tot milieu, hedendaagse technologie.

 

“How do we shape and form our experiences in understanding the world?”

Sepake Angiama

 

“For somebody to be a citizen, to take part in the shaping of a city, there has to be a sense of belonging.”

Jeanne van Heeswijk

 

Educatieve projecten

BAK biedt voornamelijk op maat gemaakte projecten aan. Hieronder staat een opsomming van mogelijke projecten die op een school of bij BAK met leerlingen kunnen plaatsvinden. We nodigen de scholen uit om hieruit inspiratie te halen en contact op te nemen met de educatieafdeling van BAK. Onderstaand rijtje is opgebouwd van kortere naar langere projecten.

  • Performance of presentatie
    • performance: kunstenaars bij wie performen een onderdeel is van hun werk kunnen ook worden gevraagd een van hun performances op een school te doen. We kiezen samen een geschikte performance die past binnen een context die op school gewenst is.
    • presentatie: een presentatie van een kunstenaar kan een onderwerp betreffen waar een kunstenaar zich in heeft verdiept en die aansluit bij de wensen van de school. Het kan ook een presentatie zijn van een overzicht van het werk van de kunstenaar.
  • Gastles
    Bij vakken als mens en maatschappij, geschiedenis, aardrijkskunde, maar ook de talen, de bètavakken, debatgroepen en natuurlijk de kunstvakken kan een gastles van een kunstenaar van BAK een aanvulling zijn op heel veel verschillende onderwerpen. Gastlessen kunnen worden gegeven door verschillende kunstenaars.

    • onderwerpen: onderwerpen waar mogelijk gastlessen over gegeven kunnen worden zijn onder andere: migratie, arbeid, uitdagingen mbt milieu, hedendaagse technologie
    • debat: wanneer je een debatgroep hebt op school kan een kunstenaar nieuwe invalshoeken en methodes aanrijken die buiten de gebaande paden van het normale debatteren uitkomen.
    • schrijven/vertellen/interviewen: een kunstenaar heeft een andere manier van werken met reguliere communicatieve middelen zoals schrijven, vertellen of interviewen. Een kunstenaar geeft leerlingen nieuwe invalshoeken in deze zo vaak gebruikte vormen van communicatie.
  • Bezoek de tentoonstelling in BAK
    BAK heeft per kalenderjaar ongeveer drie tot vier tentoonstellingen die te bezoeken zijn op de Pauwstraat in Utrecht. Daarnaast werkt BAK aan verschillende nationale en internationale projecten. Leerlingen kunnen deze projecten en tentoonstellingen komen bezoeken, dat kan wel of niet met een rondleiding of een les(senreeks).

    • rondleiding: de tentoonstelling behoeft in de meeste gevallen een duidelijke uitleg, een uitleg die aangepast is op leerlingen van verschillende niveaus.
    • les(senreeks): het is mogelijk om een introductieles of een lessenreeks over de tentoonstelling of het project op school te volgen. De lessen worden gegeven door een docent of kunstenaar van BAK.
  • Basis voor Actieve Kennis dag (10.00 uur – 16.00 uur)
    Een inspirerende dag bij BAK waarbij verschillende workshops worden aangeboden door kunstenaars, curatoren, theoretici of onderzoekers. Daarnaast worden de leerlingen rondgeleid door de tentoonstelling en als afsluiting is er een bijeenkomst in het auditorium van BAK.
  • Lessenreeks
    • film: veel kunstenaars werken met het medium film. Samen met een kunstenaar ga je niet alleen technisch het medium film onderzoeken maar werk je aan een onderwerp naar aanleiding van enkele voorbeelden aan een kort filmpje die mee kan dingen voor de BAK AWARD.
    • religie en macht: kunstenaar Pierfrancesco Gava onderzoekt in zijn werk hoe hedendaagse beelden uit de media de relatie tussen religie en macht weergeven en kunnen manipuleren. Leerlingen maken samen met de kunstenaar verschillende werken naar aanleiding van een samen gekozen onderwerp.
    • radio of podcast maken: kunstenaar Matthijs de Bruijne maakt samen met leerlingen radio of een podcast, leerlingen leren onder andere hoe je interviews moet afnemen en over verschillende manieren van het vertellen van verhalen. Matthijs zoekt daarin verschillende invalshoeken waardoor de leerlingen op een heel ander been worden gezet dan ze in eerste instantie zouden denken.
    • Afrikaanse diaspora in Europa: veel kunstenaars houden zich bezig met de positie van zwarte kunst en zwarte kunstenaars binnen het blanke Europa. Slavernij, de rechten van de vrouw, emancipatie, recht en onrecht, zijn onderwerpen die hierbij aan de orde komen. Dit onderwerp is zeer interessant in het kader van het vak geschiedenis, mens en maatschappijleer of kunst algemeen.
  • Educational turn
    Veel kunstenaars willen dat samenwerkingen met leerlingen leiden tot een serieus werk of een installatie. Dit betekent dat beide, de leerlingen en de kunstenaar, zich eigenaar voelen over het uiteindelijke werk; dat de kunstenaar een coachende rol heeft; dat er geen structurele richtlijnen van tevoren zijn opgesteld.
  • Andere projecten
    Englishes (eind 2018) project door kunstenaar Nicoline van Harskamp. Sinds 2013 verkent Nicoline in een doorlopend project het wereldwijd gebruik van de Engelse taal door mensen die het niet als moedertaal hebben geleerd. Englishes laat zien hoe verschillende variaties van het gesproken Engels zich ontwikkelen, hoe meng- en linkvormen ontstaan en hoe de dominante versie ervan verdwijnt.
    Het project gaat in op het politieke belang van deze taalkundige ontwikkelingen en maakt duidelijk hoe ons taalgebruik geworteld is in klasse- en machtsstructuren. De kunstenaar stelt een ontbinding van de dominante vorm van het Engels voor om zo het gemeenschappelijke recht om een taal te bewerken voor het voetlicht te brengen. Aanmelden voor informatie kan gratis via: www.englishes-mooc.org

 

Beschrijving van de kunstenaars

Jessica de Abreu:

Jessica de Abreu is een antropoloog, curator en activist. Haar gepassioneerde inzet op het gebied van de Afrikaanse diaspora leidde tot een onderzoek naar hoe mensen zich bewegen in hun sociale omgeving. Jessica is mede-oprichtster van de Black Archives in Amsterdam. De geschiedenisboeken staan vol witte hoofdpersonen, maar er zijn genoeg zwarte sleutelfiguren die vaak niet in de geschiedenisboeken worden genoemd, maar wel bij de Black Archives.

 

Koštana Banović:

Kostana is een filmmaker en kunstenaar, ze maakt tekeningen, performances en video’s. In al haar werk spelen rituelen de hoofdrol. Rituelen zijn voor haar bij uitstek het medium om de afstand tussen het Zelf en de Ander, die in haar werk figureren, te verkleinen. Steeds weer bekijkt zij hoe oude rituelen zich handhaven in snel veranderende samenlevingen, in een dynamiek van stug vasthouden aan traditionele vormen enerzijds en aanpassing aan een veranderende omgeving anderzijds.

 

Matthijs de Bruijne:

Matthijs de Bruijne is politiek kunstenaar. Hij stelt zijn werk in dienst van een maatschappelijk doel en werkt samen met onder meer migrantenarbeiders en vakbonden om economische problemen aan de kaak te stellen. Zijn werk is het resultaat van samenwerkingen met vakbonden en werknemersorganisaties. In 2010 werd hij uitgenodigd om als kunstenaar aan de slag te gaan voor Domestic Workers Nederland (onderdeel van de Vakbond van Schoonmakers van FNV Bondgenoten) en ontwikkelde hij hun visuele identiteit.

 

Pierfrancesco Gava:

Pierfrancesco’s beeldend werk bestaat uit installaties en video’s. Hij focust zich in zijn werk op de relatie tussen religie en macht. Hoe laat de wereldlijke macht zich beïnvloeden door religie? Waar liggen de grenzen tussen acties van de burgers en de politieke en de religieuze leiders die in de media worden uitgevaardigd?

 

Nicoline van Harskamp:

Nicoline onderzoekt het gedrag van gebruikers van de stedelijke ruimtes. Zij heeft ondermeer het toenemende aantal toezichthouders in steden die burgers moeten beschermen geïnventariseerd en gecatalogiseerd. Daarnaast werkt zij sinds 2013 aan het project Englishes. Haar werk bestaat uit performances, video’s en andere projecten.

 

Jeanne van Heeswijk:

Jeanne van Heeswijk is een kunstenaar die grootschalige projecten ontwikkelt waarbij ze bijvoorbeeld gemeenschappen wilt helpen hun toekomst in eigen hand te nemen. Dit doet ze door middel van acties of discussies met vaak een pedagogische insteek. Van september tot december 2019 is Jeanne full time aanwezig bij haar tentoonstelling in BAK. Zij was het onderwerp van een vraag bij het Centraal Examen in 2018.

 

Charl Landvreugd:

Charl Landvreugd is een kunstenaar, schrijver en curator die werkt aan het in kaart brengen van een continentaal Europees artistiek milieu dat voortkomt uit migratie-esthetiek. Hij bevindt zich momenteel in de eindfase van zijn PhD-kandidatuur aan het Royal College of Art in Londen. In zijn dissertatie kijkt hij naar Nederlands Afro-burgerschap en saamhorigheid en de manier waarop dit tot uiting komt in hedendaagse kunst.

 

Kosten

BAK hanteert een standaard tarief voor een gastles van 100 euro per lesuur (50 minuten) inclusief voorbereidingstijd exclusief reiskosten. Een gastles is minimaal 2 lesuren.

 

Een rondleiding bij BAK kost 75 euro voor ongeveer 60 minuten met een max van 20 leerlingen per rondleiding.

 

Een performance of presentatie van een professionele kunstenaar kost rond de 250 euro voor ongeveer 20 minuten (dit bedrag is per kunstenaar verschillend).

 

Een BAK-dag kost 25 euro per leerling, met een minimum van 50 leerlingen. Dan worden er 2 x 3 workshops gegeven, een rondleiding door de tentoonstelling en een afsluiting in het auditorium.

 

Belasting voor onderwijsdoeleinden is 0%.

 

Prijzen zijn allemaal onder voorbehoud

 

Kerndoelen kunsteducatie voortgezet onderwijs

Educatie bij BAK voor het voortgezet onderwijs voldoet aan de kernwaarden:

 

Bij BAK leert de leerling, door het gebruik van elementaire vaardigheden, de zeggingskracht van verschillende kunstzinnige disciplines te onderzoeken en toe te passen om eigen gevoelens uit te drukken, ervaringen vast te leggen, verbeelding vorm te geven en communicatie te bewerkstelligen.

 

De leerling leert op basis van enige achtergrondkennis te kijken naar beeldende kunst en kritisch te denken en kijken naar maatschappelijke gebeurtenissen.

 

De leerling leert mondeling te reflecteren op eigen werk en werk van anderen waaronder dat van kunstenaars en maatschappelijk verbonden activisten.